هیپرگلیسمی یا افزایش قندخون

هیپرگلیسمی یا افزایش قند خون در افراد دیابتی :

هیپرگلیسمی یا افزایش قند خون نقطه مقابل هیپوگلیسمی است .این بیماری در افراد دیابتی ظاهر میگردد .برای شناخت این وضعیت باید در مورد نحوه عملکرد انسولین در بدن اطلاعاتی به دست بیاریم.

سعی داریم در این مقاله این موضوع را شرح دهیم:

معمولا بعد از خوردن غذاهایی که  حاوی کربوهیدرات هستند .غذاهایی که نشاسته دارند قند یا همان گلوکز خون را بالا میبرد . این بالارفتن قند خون باعث ترشح انسولین از لوزالمعده میگردد.با مراجعه به سایت جولی شاپ میتوانید از اطلاعت غذایی و ارزش غذایی محصولات نیزمطلع شوید.

سلول هایی که انسولین در لوزالمعده ترشح میکند سلول های بتا نامیده میشوند .این سلول ها  در قسمتی از لوزالمعده به نام جزایر لانگرهانس قرار دارند .

وظیفه انسولینی که ترشح میشود :

 

۱-فعال سازی سیستم ذخیره سازی مواد غذایی در بافت های مختلف بدن مخصوصا عضلات -کبد و بافت چربی.

۲-انتقال گلوکز خون به داخل سلول های بدن و پایین آوردن قند خون.

۳-جلوگیری از شکسته شدن مواد غذایی که در بافت های مختلف ذخیره شده است.

 

وقتی که قند خون شما در حالت ناشتا پایین می آید ترشح انسولین از سلول های بتا کاهش یافته و قند خون شما بالا میرود.اگر بدن شما کمبود انسولین داشته باشد ذخیره های چربی بافتها شکسته میشود . مواد حاصله ازشکسته شدن  از طریق کبد باعث بالا رفتن قند خون میگردد.

در بیماری دیابت که کمبود انسولین وجود دارد در واقع همان وضعیت ناشتا رخ میدهد . ماهیچه ها به دلیل تمام شدن ذخایرشان دچار خستگی میشود .این شکستگی  باعث ضعف و خستگی بدن میشود.

علت لاغری در افراد دیابتی :

علت لاغری در افراد دیابتی نیز به دلیل شکسته شدن ذخایر چربی در ماهیچه ها میباشد .کمبود انسولین در مغز نیز فعال شده و فرد احساس گرسنگی میکند.در حالت عادی کلیه ها قند را جذب کرده و اجازه ورود قند به ادرار را نمیدهند .ولی در افراد دیابتی با بالارفتن قند خون و عدم قدرت کلیه ها در جذب قند ¸قند در ادرار راه پیدا میکند . از همین طریق مقدار زیادی آب و املاح دفع میشود.

 

 

 

 

 

 

 

علائم دیابت :

به همین علت یکی از علائم بیماری دیابت پرنوشی و تشنگی و پرادراری ست.

علائم ذکر شده معمولا در اوایل بیماری اتفاق می افتد .اما دانستن این نکته هم لازم است که ظهور این علائم در هر زمان در طول بیماری نیز ممکن است دیده شوند.

از دیگر علائم قند خون بالا که کمتر شایع است . در دیابت نوع ۲ بیشتر از دیابت نوع ۱ دیده میشود .تاری دید ¸عفونت های مکرر¸بی حسی در دستها ¸دیر خوب شدن زخم ها ست.

کتواسیدوز دیابتی چیست ؟

هنگامی که انسولین در بدن تولید نشده و یا مقدار آن بسیار کم است باعث شکسته شدن ذخایر چربی میشود . این عمل اسیدچرب خون را به شکل خطرناکی بالا میبرد که در بدن به شکل اجسام کتونی از جمله استون تبدیل میشوند.اجسام کتونی در بدن به عنوان سوخت مورد استفاده سلول های مغزی قرار میگیرند .اجسام کتونی  خاصیت اسیدی نیز دارد و به کتو اسیدوز دیابتی معروف است .این حالت منجر به دیده شدن اجسام کتونی علاوه بر خون میشود .به این شکل که در ادرار و هم خون این اجسام دیده میشوند.

کتواسیدوز در دیابت نوع ۱ یا ۲ :

بیشتر افراد فکرمیکنند که این حالت در دیابت نوع ۱ دیده میشود که انسولین تزریق میکنند . طبق آمار بیماران دیابتی بستری شده مشخص شده که علت بستری کتواسیدوز بوده و قبلا به دیابت مبتلا بوده اند.که به طور تدریجی و ظرف مدت چند ساعت صورت میگیرد.اجسام کتونی  حدود ۴-۱۲ ساعت بعد از ظاهر شدن در ادرار در خون نیز تجمع میکند . به همین خاطر است که تشخیص این مساله از طریق ادرار زودتر امکان پذیر است و از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

دلایل عمده ایجاد کننده کتواسیدوز در بدن  :

۱-کسالت و بیماری :

این حالت باعث افزایش قند خون شده و نیاز بدن به انسولین را بالا میبرد.اگر در مدت بیماری فردی که دیابت نوع ۱ دارد  میزان انسولین به اندازه کافی تزریق نشود حالت کتواسیدوز رخ میدهد.اگر این حالت برای دیابت نوع ۲ نیز رخ دهد ممکن است به طور موقت نیاز به دریافت انسولین داشته و تزریق کند.

۲-کمبود انسولین در بدن :

این اتفاق زمانی رخ میدهد که فرد تزریق انسولین را فراموش کرده و یا به مقدار کافی تزریق نکند.

علائم هشدار دهنده کتواسیدوز :

  • احساس تشنگی و خستگی دائم
  • حالت تهوع
  • درد شکم
  • استشمام بوی استون از دهان
  • تنفس غیر طبیعی
  • احساس گیجی
  • استفراغ
  • کاهش سطح هوشیاری و در مواقع شدید بیهوشی کامل و کما.
  • پوست خشک و برافروخته

نوارهای کتواسیدوز:

کتواسیدوز یکی از حالت های اورژانسی دیابت است و احتمال وقوع آن برای هر دو نوع دیابت وجود دارد .ولی لازم به ذکر است که در دیابت نوع ۱ احتمال وقوع بیشتر از دیابت نوع ۲ است.یکی از مهمترین راه ها برای اندازه گیری کتون همان ادرار است.

این آزمایش با استفاده از نوارهای مخصوص انجام میشود. بدین شکل که نوارها داخل ادرار تازه گذاشته و ۱۵ دقیقه صب میکنید . تغییر رنگ نوار  را با  رنگهای استاندارد که در بروشور یا دیواره شیشه محتوی نوارها آورده شده اند را مقایسه کنید .با این مقایسه  میتوانید مقدار کتون ادرار خود را مشخص کنید.

شما باید همیشه و خصوصا مسافرت از این نوارها به همراه خود داشته و کتون را در مواقع ضروری اندازی گیری کنید . با اطلاع از میزان آن از خطرات کتون بالا جلوگیری کنید.

 

 

 

 

 

 

 

سه نقص عمده که اکثر خانواده ها در مورد آزمایش کتون ادرار دچار آن هستند :

  • عدم اطلاع از زمان صحیح آزمایش.
  • آشنا نبودن با اقدامات ضروری که باید بعد از مثبت شدن نتیجه آزمایش کتون انجام دهید.
  • نداشتن نوار اندازه گیری کتون و یا استفاده از نوارهای منقضی شده.

در چه مواردی از نوارهای کتون استفاده میشود :

  • هنگامی که قند خون بالای ۲۵۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد
  • به وجود آمدن علائم هشداردهنده کتواسیدوزی که در بالا شرح داده شد
  • هنگام بروز هرگونه بیماری و کسالت
  • شما باید هر زمان که متوجه شدین کتون ادرار متوسط و با زیاد است سریعا پزشک خود را در جریان بگذارید

*سخن پایانی این که اگر به دیابت نوع ۲ مبتلا هستید و سنتان نیز بالاست در صورت بروز هرگونه از عوامل تشدی کننده که به آنها اشاره شد حتما قند خون را چندین بار اندازه بگیرید. در صورت لزوم طبق دستور پزشک خود حتی انسولین تزریق کرده و مایعات فراوان بنوشید.

منبع : برگرفته از کتاب دیابت و راه درمان نوشته دکتر هادی هراتی

دیدگاه‌ها ۰

*
*